2. İstanbul TBY toplantısında küçük bir muhabbet geçti Ajax nasıl okunur diye?
Tabi kimse net değil! Herkes kendince sebeplerden, ilk kullandığı nasılsa, kafasında ilk nasıl çağrışım yaptıysa öyle okuyor.

Şu ana kadar oluşan okuma şekillerinden sadece ikisini incelemek gerekiyor. Çünkü gerisi yanlış ve yarım-yamalak kulaktan duyma telafuzlar.

Eycâks ve Ayaks

İyceks, ayceks, eyceks, ajaks, ejaks vs. gibi kullanımlar zaten hiçbir kalıpta doğru değildir.

İşte bu noktada yol ayrımı karşımıza çıkıyor. Kimileri hep ingilizce mi olacak tarzı yaklaşıyor sanırım olaya ve Ayaks’a sarılıyor. Peki Ayaks nereden geliyor? Hollandalı ünlü futbol kulübünden…

Aslında “Ayaks” iddiası böyle kurulduğunda yanılgıya düşülebilir. Çünkü bu kelimenin kökeni Avrupa olmakla birlikte Yunan mitolojisine dayalıdır: Ajax, Telamon ve Periboea’ nın oğludur.

Diğer kullanımına gelelim: Eycâks. Bir kökeni yoktur. Var olan bir kelimenin en mantıklı ingilizce okunuş şeklidir ve terimin sahibinin anadili olması nedeniyle Amerikada geçerli olan kullanımdır.

Peki Türkiye? Yapmamız gereken nedir? Biz bugüne kadar kendi çözümlerimizi hep üretmişizdir.

HTML ye ne hetemele ne de eyçtiemel demeyi uygun bulmamış doğrudan okurken de iyice yutarak eştemel demişizdir. Haksız mıyım? Sanmıyorum

Java’ya ca-va diyen var mı aranızda? Eğer varsanız, azınlıkta olduğunuzu size bildirmek zorundayım. Çünkü çoğu kişi ya ja-va diyor ya da nereden duydularsa cey-va diyorlar.

Ya Linux’a Lin-aks diyen var mı? Eğer varsa, kusura bakmayın siz de azınlıktasınız, çünkü bu ülkede o Li-nuks diye okunuyor.

Velhasıl, Eycâks gibi ingilizce kelimeleri işyerinde patrona, toplantıda meslektaşınıza vs. söylerken kısık sesle söylüyoruz. Bunun nedeni “Ya acaba ukalalık olarak mı algılanır” vs gibi nedenlerdir.

Bütün bunları kenara bırakıp, ben önerimi yapayım, sonuçta Ajax terimi, J. J. Garrett’in 2005 yılında keşfettiği bir terim değil. Her ne kadar bir kısaltma olsada, tutulmasında futbol takımının, yunan mitolojisinin ve temizlik ürününün katkılarını kim yadsıyabilir ?

Yunan mitolojisi 2005 yılından baya önceye ait olduğuna göre, terimi o ismin sahibi mite geri iade edelim ve “Ayaks”ı kullanalım. Böylece kendi aramızda ve dış dünyada bu terimle ilgili ufakta olsa nahoş çekingenlikleri aşabiliriz. Yurtdışı bağlantılarınızda da Eycâks kullanılması en doğrusu olacaktır.

Umarım bu yazı bu konudaki tartışmaya son vermeye katkıda bulunur.

Bol ayaks’lı günler